Ajaran Syiah di Malaysia: Fatwa Rasmi, Larangan Amalan dan Tanggungjawab Umat Islam

Ajaran Syiah di Malaysia: Fatwa Rasmi, Larangan Amalan dan Tanggungjawab Umat Islam

Pengenalan

Apakah kedudukan ajaran Syiah di Malaysia? Adakah ajaran dan amalannya dibenarkan? Apakah keputusan pihak berkuasa agama yang perlu diketahui oleh umat Islam?

Malaysia mempunyai keputusan fatwa kebangsaan dan beberapa fatwa negeri yang menetapkan pegangan Ahli Sunnah wal Jamaah sebagai asas akidah, syariah dan akhlak umat Islam.

Ajaran Syiah telah menjadi subjek keputusan fatwa yang jelas, termasuk larangan terhadap ajaran, amalan dan penyebarannya mengikut peruntukan fatwa serta undang-undang Islam yang berkenaan.

Artikel ini menjelaskan keputusan rasmi tersebut berdasarkan dokumen Jabatan Kemajuan Islam Malaysia (JAKIM), Jabatan Mufti Wilayah Persekutuan, Pejabat Mufti Negeri Kelantan dan rekod rasmi Negeri Selangor.

1. Keputusan Jawatankuasa Fatwa Kebangsaan — 5 Mei 1996

Muzakarah Khas Jawatankuasa Fatwa Majlis Kebangsaan Bagi Hal Ehwal Ugama Islam Malaysia yang bersidang pada 5 Mei 1996 telah membincangkan isu Syiah di Malaysia.

Antara keputusan penting ialah:

• Menetapkan bahawa umat Islam di Malaysia hendaklah berpegang kepada ajaran Islam berasaskan Ahli Sunnah wal Jamaah dari sudut akidah, syariah dan akhlak.

• Memansuhkan keputusan terdahulu tahun 1984 yang menerima pengamalan aliran Syiah tertentu.

• Menyokong langkah penyelarasan peruntukan undang-undang berkaitan pegangan Ahli Sunnah wal Jamaah.

Maksud keputusan ini: Pendirian rasmi muzakarah kebangsaan adalah untuk menjadikan Ahli Sunnah wal Jamaah sebagai pegangan umat Islam di Malaysia.

Walau bagaimanapun, keputusan muzakarah kebangsaan perlu dibezakan daripada fatwa negeri yang telah diwartakan. Kesan undang-undang dan penguatkuasaan bergantung pada peruntukan yang berkuat kuasa dalam bidang kuasa berkaitan.

Rujukan: JAKIM, Kompilasi Pandangan Hukum Muzakarah Jawatankuasa Fatwa MKI, tajuk “Syiah di Malaysia (1996)”.

https://www.islam.gov.my/images/ePenerbitan/KOMPILASI_MUZAKARAH_MKI_2016.pdf

2. Wilayah Persekutuan — Fatwa Larangan Mengamalkan Ajaran dan Amalan Fahaman Syiah (2015)

Jawatankuasa Perundingan Hukum Syarak Wilayah-Wilayah Persekutuan telah membincangkan larangan mengamalkan ajaran dan amalan fahaman Syiah pada 25 Mac 2015.

Fatwa tersebut kemudiannya diwartakan dengan tajuk:

Fatwa Berkenaan Larangan Mengamalkan Ajaran dan Amalan Fahaman Syiah.

Dokumen fatwa menyatakan bahawa ajaran dan amalan fahaman Syiah yang dikenal pasti adalah menyeleweng daripada pegangan akidah Ahli Sunnah wal Jamaah serta bertentangan dengan hukum syarak.

Antara isu yang disenaraikan dalam dokumen fatwa termasuk:

• Kepercayaan bahawa semua Imam adalah maksum.

• Mempertikaikan keadilan atau integriti para sahabat Rasulullah SAW.

• Kepercayaan yang mempertikaikan kesempurnaan atau pemeliharaan al-Quran.

• Doktrin tertentu berkaitan al-Bada' dan al-Raj'ah.

• Amalan keagamaan yang dinilai bercanggah dengan hukum syarak.

Kedudukan: Fatwa larangan ini direkodkan sebagai fatwa berstatus warta dalam sistem rasmi e-Fatwa Jabatan Mufti Wilayah Persekutuan.

Rujukan rasmi:

https://efatwa.muftiwp.gov.my/?search=syiah

3. Kelantan — Fatwa 1996, Diwartakan 2 Januari 1997

Pejabat Mufti Negeri Kelantan merekodkan:

• Tarikh keputusan: 26 Ogos 1996.

• Tarikh pewartaan: 2 Januari 1997.

• Tajuk: Fatwa Mengenai Ajaran Syiah.

• Rujukan: MAIK. D231/707/(52).

Fatwa tersebut menetapkan bahawa umat Islam di Kelantan hendaklah mengikuti ajaran Islam berasaskan Ahli Sunnah wal Jamaah.

Fatwa ini juga menyentuh penyelewengan yang dikenal pasti dari sudut akidah, syariah dan akhlak.

Antara peruntukan pentingnya ialah larangan penyebaran ajaran yang bercanggah dengan pegangan Ahli Sunnah wal Jamaah, termasuk pengharaman penerbitan, penyiaran dan penyebaran bahan berkaitan ajaran yang bertentangan dengan pegangan tersebut.

Ini melibatkan bahan seperti buku, risalah, filem dan video sebagaimana yang disebut dalam fatwa.

Kedudukan: Larangan tersebut mempunyai asas fatwa yang diwartakan di Negeri Kelantan.

Rujukan rasmi:

https://mufti.kelantan.gov.my/index.php?catid=45&id=70%3Afatwa-mengenai-ajaran-syiah&view=article

4. Selangor — Fatwa Syiah Dipinda dan Diwartakan 17 Oktober 2013

Rekod rasmi Dewan Negeri Selangor menyatakan bahawa fatwa berkaitan fahaman Syiah telah dipinda dan diwartakan pada 17 Oktober 2013.

Menurut penjelasan rasmi yang diberikan dalam Dewan Negeri Selangor pada 2016, pewartaan tersebut merangkumi ajaran Syiah secara keseluruhan dan mengikat orang Islam yang berada di Negeri Selangor untuk mematuhinya.

Oleh itu, umat Islam di Selangor tertakluk kepada fatwa yang diwartakan serta peruntukan undang-undang negeri yang berkaitan.

Kedudukan: Fatwa Syiah yang dipinda telah diwartakan di Selangor dan mempunyai kesan dalam bidang kuasa negeri tersebut.

Rujukan rasmi:

https://dewan.selangor.gov.my/question/gerakan-syiah/

https://dewan.selangor.gov.my/question/pentadbiran-di-bawah-jais/

5. Apakah Ajaran dan Amalan Syiah yang Menjadi Isu dalam Fatwa?

Fatwa rasmi yang dirujuk mengenal pasti beberapa perkara yang dinilai bercanggah dengan pegangan Ahli Sunnah wal Jamaah.

A. Akidah Dua Belas Imam yang Maksum

Doktrin yang memberikan sifat maksum kepada dua belas Imam merupakan antara perkara yang dipersoalkan dalam fatwa.

Dalam pegangan Ahli Sunnah wal Jamaah, para nabi dipelihara oleh Allah dalam penyampaian wahyu, sedangkan manusia selain nabi tidak diberikan kedudukan kenabian atau kemaksuman seperti yang ditetapkan bagi para nabi.

B. Kedudukan Para Sahabat Rasulullah SAW

Fatwa turut menyentuh ajaran yang mengkafirkan atau mempertikaikan keadilan para sahabat Rasulullah SAW.

Ahli Sunnah wal Jamaah memuliakan para sahabat, termasuk Abu Bakar al-Siddiq, Umar al-Khattab, Uthman bin Affan dan Ali bin Abi Talib, radiyallahu anhum.

C. Dakwaan Berkaitan Kesempurnaan al-Quran

Kepercayaan bahawa al-Quran telah diselewengkan turut disenaraikan sebagai salah satu ciri penyelewengan dalam fatwa Wilayah Persekutuan.

Namun, perlu dibezakan antara kepercayaan yang dinyatakan dalam dokumen fatwa dengan pegangan setiap individu atau semua aliran Syiah. Tidak semua penganut Syiah menerima dakwaan bahawa teks al-Quran telah berubah.

D. Perkahwinan Mut'ah

Perkahwinan sementara atau mut'ah turut dibincangkan dalam fatwa Kelantan dan penjelasan hukum Jabatan Mufti Wilayah Persekutuan.

Menurut hukum Ahli Sunnah wal Jamaah, perkahwinan mut'ah adalah dilarang.

Rujukan:

https://www.muftiwp.gov.my/en/artikel/irsyad-fatwa/irsyad-fatwa-umum-cat/5512-irsyad-al-fatwa-siri-ke-750-hukum-kahwin-mutaah

E. Ritual dan Amalan Keagamaan Khusus

Amalan ritual yang dikaitkan dengan ajaran Syiah perlu dinilai berdasarkan kandungan fatwa yang berkenaan.

Antaranya boleh melibatkan amalan perkabungan, seruan kepada Imam atau amalan ibadah tertentu.

Namun, bukan setiap perbuatan menziarahi kubur, menggunakan tanah ketika sujud, atau mengingati sejarah Saidina Husain RA dengan sendirinya merupakan kesalahan undang-undang.

Penilaian perlu berdasarkan bentuk amalan sebenar, maksudnya, fatwa yang terpakai dan undang-undang negeri.

6. Apakah yang Dilarang di Malaysia?

Berdasarkan fatwa yang dirujuk, larangan boleh melibatkan:

1. Penyebaran ajaran Syiah yang dilarang oleh fatwa berkenaan.

2. Pengajaran atau penganjuran aktiviti untuk mengembangkan ajaran yang telah ditegah.

3. Penerbitan dan pengedaran bahan yang termasuk dalam larangan fatwa negeri.

4. Pengamalan ajaran dan ritual yang dinyatakan sebagai dilarang dalam fatwa yang terpakai.

5. Aktiviti yang melanggar peruntukan undang-undang agama negeri, termasuk ketidakpatuhan terhadap fatwa yang diwartakan apabila diperuntukkan sebagai kesalahan.

Peringatan undang-undang: Senarai ini ialah ringkasan isu larangan, bukan senarai automatik kesalahan jenayah bagi seluruh Malaysia. Sama ada sesuatu perbuatan boleh didakwa atau dikenakan denda bergantung pada negeri, peruntukan undang-undang, fakta kes dan keputusan mahkamah.

Tidak wajar menyatakan bahawa semua orang yang beridentiti Syiah boleh terus ditangkap atau didenda tanpa proses undang-undang.

7. Apa yang Perlu Dilakukan Jika Menemui Penyebaran Ajaran yang Dilarang?

Masyarakat Islam mempunyai tanggungjawab menjaga keharmonian, memahami akidah dan mematuhi undang-undang.

Jika terdapat maklumat yang munasabah mengenai kegiatan yang disyaki melanggar fatwa atau undang-undang agama:

1. Semak dahulu kesahihan maklumat. Jangan bergantung pada khabar angin atau video tanpa konteks.

2. Kenal pasti kegiatan yang berlaku, bukan membuat tuduhan berdasarkan identiti seseorang.

3. Laporkan maklumat yang relevan kepada Jabatan Agama Islam Negeri atau pihak penguat kuasa agama yang berkenaan.

4. Serahkan penilaian, siasatan dan tindakan lanjut kepada pihak berkuasa yang mempunyai bidang kuasa.

5. Elakkan menyebarkan nama, wajah, alamat atau tuduhan yang belum dibuktikan kepada orang ramai.

Jangan melakukan ugutan, serangan, gangguan, pencerobohan atau tindakan menghukum sendiri.

Tindakan penguatkuasaan mesti dibuat melalui proses undang-undang.

8. Panduan daripada al-Quran

Allah SWT berfirman:

وَلَا تَقْفُ مَا لَيْسَ لَكَ بِهِ عِلْمٌ

Terjemahan: “Dan janganlah engkau mengikuti sesuatu yang engkau tidak mempunyai pengetahuan mengenainya.”

— Surah Al-Isra', 17:36

https://quran.com/17/36

Ayat ini mengingatkan umat Islam supaya bertindak berdasarkan ilmu dan bukti, bukan prasangka.

Dalam menjaga akidah, ketegasan terhadap ajaran yang dinilai menyeleweng perlu disertai keadilan, adab dan tanggungjawab.

9. Kesimpulan: Fahami Fatwa, Patuhi Undang-Undang

Pendirian fatwa Malaysia mengenai ajaran Syiah bukan sekadar pandangan peribadi. Ia mempunyai sejarah keputusan rasmi sejak 1996 dan disusuli pewartaan dalam beberapa bidang kuasa negeri.

Antara perkara yang telah disahkan melalui dokumen rasmi ialah:

• Keputusan muzakarah kebangsaan pada 5 Mei 1996.

• Fatwa Wilayah Persekutuan yang diwartakan pada 2015.

• Fatwa Kelantan yang diwartakan pada 2 Januari 1997.

• Fatwa Selangor yang dipinda dan diwartakan pada 17 Oktober 2013.

Umat Islam diseru untuk memahami dan mematuhi fatwa yang berkuat kuasa di negeri masing-masing, memperkukuh pengajian akidah Ahli Sunnah wal Jamaah dan merujuk pihak berkuasa agama apabila timbul persoalan.

Jika terdapat kegiatan yang disyaki melanggar fatwa, laporkan kepada pihak berkuasa agama. Jangan bertindak sendiri.

Memelihara akidah menuntut ilmu, bukti, hikmah dan keadilan.

Wallahu a'lam.

Rujukan Rasmi

1. JAKIM — Kompilasi Pandangan Hukum Muzakarah Jawatankuasa Fatwa MKI, Syiah di Malaysia (1996)

   https://www.islam.gov.my/images/ePenerbitan/KOMPILASI_MUZAKARAH_MKI_2016.pdf

2. Jabatan Mufti Wilayah Persekutuan — Fatwa Berkenaan Larangan Mengamalkan Ajaran dan Amalan Fahaman Syiah (2015)

   https://efatwa.muftiwp.gov.my/?search=syiah

3. Pejabat Mufti Negeri Kelantan — Fatwa Mengenai Ajaran Syiah

   https://mufti.kelantan.gov.my/index.php?catid=45&id=70%3Afatwa-mengenai-ajaran-syiah&view=article

4. Dewan Negeri Selangor — Gerakan Syiah

   https://dewan.selangor.gov.my/question/gerakan-syiah/

5. Dewan Negeri Selangor — Pentadbiran di Bawah JAIS

   https://dewan.selangor.gov.my/question/pentadbiran-di-bawah-jais/

6. Jabatan Mufti Wilayah Persekutuan — Hukum Kahwin Mutaah

   https://www.muftiwp.gov.my/en/artikel/irsyad-fatwa/irsyad-fatwa-umum-cat/5512-irsyad-al-fatwa-siri-ke-750-hukum-kahwin-mutaah

Nota editorial: Artikel ini merupakan penerangan pendidikan berdasarkan sumber rasmi dan bukan pengganti nasihat undang-undang atau pengesahan fatwa terkini daripada pihak berkuasa agama negeri.